Interview Rob van Veelen

In gesprek met Rob van Veelen, participatiemakelaar gemeente Amsterdam Stadsdeel Zeeburg.

Rob van Veelen is werkzaam als participatiemakelaar bij de gemeente Amsterdam Stadsdeel Zeeburg. Als participatiemakelaar is hij betrokken bij de wijkaanpak in de Indische Buurt in Amsterdam, die ook wel bekend staat als Vogelaarwijk. De wijk bestaat uit vier buurten, het Sumatraplantsoen, het Makasserplein, het Timorplein en het Ambonplein. In totaal telt de wijk ruim 20.000 bewoners. De bewoners in de wijk kampen met verschillende sociale problemen rond huisvesting, maatschappelijke participatie, opleiding, arbeidsmarkt, inkomen, opvoeding en gezondheid.

Om deze problemen een halt toe te roepen hebben de gemeente en een drietal woningcorporaties (Ymere, De Alliantie en Eigen Haard) de samenwerking gezocht. Gezamenlijk zijn zij een aanpak gestart om de wijk er weer bovenop te helpen. Deze wijkaanpak krijgt verder vorm in een investeringsprogramma voor de duur van tien jaar. Hierin staat ondermeer opgenomen dat de woningvoorraad meer wordt vermengd door renovatie en nieuwbouw van woningen en dat door middel van investeringen wordt getracht de kwaliteit van de openbare ruimte te verhogen. Daarnaast wordt met het economische programma beoogd de lokale economie in de wijk te bevorderen. Ten slotte moet aan de hand van het sociale programma de positie van bewoners en ondernemers in de wijk worden versterkt.

Aan Rob de taak om de participatie in de Indische Buurt te vergroten door bewonersinitiatieven te stimuleren en waar nodig te faciliteren. De wijkaanpak richt zich echter niet alleen op sociale cohesie, maar moet ook bijdragen aan de verbetering van de buurt op het gebied van leren, werken, wonen, integreren en veiligheid. Uiteindelijk moet dit ook tot een beter imago van de wijk leiden. Rob spreekt ook wel van de Indische Buurt ‘ontvogelaren’. Deze term duidt op het proces waarbij een achterstandswijk met een slecht imago transformeert tot een wijk met een goed imago die ook een grote aantrekkingskracht uitoefent op ondermeer de middenklassen.

Om de transformatie van de wijk kracht bij te zetten wordt getracht een verbinding te leggen tussen de middenklassen en de kwetsbare groepen in de wijk. Bij het verbeteren van de wijk wordt volgens Rob sterk ingezet op de participatie van (hoogopgeleide) bewoners die ook wat willen bereiken met de wijk. Rob verwoordt dit als volgt: "de bewoners zijn aan zet. Zij krijgen de ruimte om te komen met duurzame initiatieven die de wijk en haar bewoners een stap verder brengen." Een treffend voorbeeld hiervan vormt volgens Rob de oprichting van een schaakclub door een van de bewoners, waar bewoners van verschillende etniciteiten afkomstig uit diverse sociale groepen elkaar ontmoeten.

De veronderstelling achter deze wijkaanpak is dat zonder de participatie van bewoners en ondernemers uit de buurt een structurele verbetering van de wijk niet of slechts ten dele mogelijk is. Dat betekent dat de bewoners en de lokale ondernemers niet langer louter worden gezien als (woon)consumenten maar dat er voor hen meer en meer een participerende rol is weggelegd. Voortaan worden zij gezien als producenten van de wijk die met hun sociaal kapitaal, kennis, deskundigheid, inzichten en netwerken zelf een bijdrage kunnen leveren aan de versterking van de wijk.

De gemeente Amsterdam draagt de wijkaanpak in het Stadsdeel Amsterdam Zeeburg een warm hart toe. Zo heeft zij tot en met 2011 financiële middelen toegezegd voor de wijkaanpak. Deze gelden kunnen in het Stadsdeel Amsterdam Zeeburg worden aangewend om bewonersinitiatieven in ondermeer de Indische Buurt te stimuleren. Onder bewonersinitiatieven worden activiteiten verstaan die zijn gebaseerd op zelfontplooiing van de bewoners en die op een positieve en solidaire wijze bijdragen aan de sociale cohesie en de leefbaarheid in de Indische Buurt. Rob benadrukt dat het hierbij met name gaat om projecten die gericht zijn op empowerment, integratie en participatie. Een bewonerspanel heeft regels opgesteld om de beschikbare financiële middelen over de verschillende initiatieven en buurten te verdelen. Het Dagelijks Bestuur van het Stadsdeel Amsterdam Zeeburg heeft zich aan deze regels geconfirmeerd.

Rob stelt dat de wijkaanpak de buurt verder op weg heeft geholpen. Zo is de participatie in de wijk verbeterd. Bewoners zijn erg actief en betrokken bij diverse projecten. Daarnaast stijgt de werkgelegenheid en neemt ook het aantal startende ondernemers in de wijk toe. Ten slotte is het veiliger en schoner in de buurt wat ook het imago van de wijk ten goede komt. Maar dat wil volgens Rob nog niet zeggen dat de wijk er al is. Te veel gezinnen wonen nog in te krappe woningen. Ook leven er relatief veel minimagezinnen in de Indische Buurt, waardoor veel jongeren in relatieve armoede moeten opgroeien. Daarnaast is ook de werkloosheid in de wijk nog steeds hoger dan gemiddeld in Amsterdam. Ten slotte blijven ook de schoolprestaties nog steeds achter, er is sprake van lage Cito-toets scores en basisschooladviezen.

Er is volgens Rob, ondanks de vele positieve ontwikkelingen die de wijkaanpak met zich meebrengt, dan ook nog voldoende te doen in de wijk. De gemeente en haar partnerorganisaties staan echter niet alleen voor deze opgaven, zij worden hierin bijgestaan door tal van vrijwilligers, waaronder opvoedambassadeurs die fungeren als intermediair tussen probleemgezinnen en professionele hulpverleningsinstanties. De grote meerwaarde van deze vrijwilligers die optreden als opvoedambassadeurs is dat zij over het algemeen veel eenvoudiger binnen komen bij een probleemgezin dan reguliere instanties.

Een ander bewonersinitiatief dat goed van de grond komt is de Timorplein Community. Dit is een netwerk van (sociale) ondernemers, vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties en creatieve zelfstandigen die zich willen inzetten voor initiatieven ter verbetering van de buurt. Zij trachten dit te bewerkstelligen door gezamenlijk hun kennis en ervaring in te zetten om burgerinitiatieven op gang te helpen, te begeleiden en waar nodig financieel te ondersteunen. De veronderstelling achter de Timorplein Community is dat wanneer kansrijke initiatieven van bewoners en/ of lokale ondernemers worden gekoppeld aan de kennis en expertise van andere netwerkleden zij een grotere kans van slagen hebben.

Wanneer u meer wilt weten over de Timorplein Community kunt u hier verder lezen.